GEBOUW

Rijksbouwmeester C.H. Peters heeft nooit kunnen vermoeden dat het door hem ontworpen en in 1887 in gebruik genomen stationspostkantoor in 2005 zou worden ontmanteld en opnieuw opgebouwd aan het begin van de Klarendalseweg/Sonsbeeksingel. Het herbouwde stationspostkantoor moet zo de trekker worden van het project 100 % MODE in Klarendal.

Het Stationspostkantoor vroeger
Na 1870 ondergaan de posterijen een uitbreiding in de dienstverlening. De briefkaart en de kwitantie werden geïntroduceerd en na 1880 komt de pakketpost op gang. In 1882 werd de pakketpostverwerking van Zevenaar naar Arnhem verplaatst. In het begin voldeed nog een van de Nederlandsche Rhijnspoorwegmaatschappij gehuurde ruimte (een oud conducteurslokaal) in het Arnhems station, maar al snel bleek dat deze niet meer voldeed aan de snel groeiende verzending van postpakketten.

In 1885 werd het idee geboren om een totaal nieuw kantoor voor de pakketpost te bouwen. Twee jaar later vond aan de Oude Stationsstraat de opening plaats. Het gebouw dat oorspronkelijk maar één verdieping telde, bestond ondermeer uit een bijpostkantoor, een pakhuisruimte en twee wachtkamers, één voor de conducteurs en één voor het publiek. Naast de postkantoren in de Driekoningendwarsstraat en de Pastoorstraat konden ook op het stationspostkantoor pakketten worden afgegeven.
Een aantal verbouwingen en natuurlijk de verhuizing naar Klarendal hebben het gebouw een heel ander uiterlijk gegeven dan het oorspronkelijk ontwerp. De originele tekeningen van de Rijksbouwmeester Peters zijn naar aller waarschijnlijkheid verloren gegaan. Wat wel bekend is, is de naam van de beide aannemers: Wissink uit Arnhem en Van Burk uit Oosterbeek. De kosten van het project waren destijds fl. 12.930,- (nog geen € 6.000,-).
Het oorspronkelijke gebouw bestond slechts uit één laag met een zadeldak. Het dak was aan beide zijden voorzien van 4 dakkapellen. De zijtopgevels waren voorzien van siertorentjes, op de nok twee grote met speklagen voorziene schoorstenen. Nu steeds is de rijke versiering terug te vinden in het gebouw.

In 1906 is er voor fl. 2.998,- door de Firma Hofstee uit Velp een kleine interne verbouwing uitgevoerd. Door de sterke toename van het postgoederenvervoer per spoor werd het gebouw al snel te klein. Door ruimtegebrek in de naaste omgeving moest het gebouw in de hoogte worden aangepast. Deze in 1916 uitgevoerde operatie lijkt op die van 2005. Ook toen zijn er onderdelen van het gebouw zorgvuldig ontmanteld om ze later weer te kunnen hergebruiken. Het dak ging er af en op de overgebleven bouwlaag werd een tweede geplaatst. Deze nieuwe bouwlaag werd geheel in de stijl van het oorspronkelijke gebouw toegepast en wel op zo’n manier dat het bijna niet te zien was dat er een verdieping was bijgeplaatst. In 1927 volgde een interne verbouwing.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het pand in 1949 uitgebreid met een aanbouw, bestaande uit loketten, balie en wachtruimte. Deze verbouwing kon echter de groei van de pakketpost niet opvangen en nadat in 1959 het nieuwe postkantoor aan het Stationsplein West was geopend kreeg het al snel een nieuwe functie.

In 1961 werd het door de NS in gebruik genomen als ruimte voor het Arnhemse spoorwegpersoneel. Er werd in de jaren daarna gesloopt en getimmerd en niets deed aan de binnenkant nog herinneren aan het oorspronkelijke interieur.

Het gebouw moest in 2005 plaatsmaken voor het project Arnhem-Centraal. Er was grote bezorgdheid over het verdwijnen (slopen) van het karakteristieke pand. Uiteindelijk is er, na een particuliere actie voor het behoud van het historische pand, door Stichting Volkshuisvesting ruim 2,5 miljoen euro uitgetrokken om het pand te behouden. Het pand werd in 125 stukken gezaagd en opgeslagen in afwachting van haar bestemming als Modedistributiecentrum aan de kop van de Klarendalseweg. Na de herbouw zijn er winkels, woningen, ateliers en horecavoorzieningen gevestigd.

BRON:  www.historischklarendal.nl